Caminin Kur'an'daki Yeri
Camiler, Kur'an'da mülkiyeti doğrudan Allah'a nispet edilen tek yapı türüdür:
"Mescidler şüphesiz Allah'ındır, öyleyse oralarda Allah'a yalvarırken başkasını katmayın." (Cin, 72:18)
Camiye gidenin nasıl olması gerektiği ise şöyle tarif edilir: "Allah'ın mescidlerini sadece, Allah'a ve ahiret gününe inanan, namaz kılan, zekât veren ve ancak Allah'tan korkan kimseler onarır." (Tevbe, 9:18)
Kılık kıyafet konusundaki ölçü de doğrudan Kur'an'dandır: "Ey Âdemoğulları! Her mescide güzel elbiselerinizi giyinerek gidin." (A'râf, 7:31)
Camiye Girişten Çıkışa
-
Abdestli gitmek
Camiye abdestli gitmek en uygunudur. Namaz kılacaksanız abdest zaten farzdır; camiye yalnızca oturmak veya dinlemek için giriyorsanız abdest şart değildir, ancak edebe uygundur.
Abdestin nasıl alındığı için: Abdest Nasıl Alınır?
-
Temiz ve düzgün giyinmek, ayakkabıyı çıkarmak
Camiye girmeden önce ayakkabılar çıkarılır ve ayakkabılığa konur. Çoraplarınızın temiz olmasına dikkat edin — cemaatle yan yana durulan bir yerdir.
Kadınlar için: Namaz kılınacaksa başörtüsü ve namaza uygun örtünme gereklidir; camilerin çoğunda girişte ödünç örtü bulunur. Kadınlar bölümü genelde üst katta veya arka tarafta ayrı bir alandır ve levhalarla gösterilir.
-
Sağ ayakla girmek ve dua etmek
Mescide sağ ayakla girmek, çıkarken sol ayakla çıkmak sünnettir. Girerken şu dua okunur:
اللَّهُمَّ افْتَحْ لِي أَبْوَابَ رَحْمَتِكَ
Okunuşu: "Allâhümme'ftah lî ebvâbe rahmetik."
Anlamı: "Allah'ım! Bana rahmet kapılarını aç." (Müslim, Salâtü'l-müsâfirîn 713)
Bu duayı bilmiyorsanız camiye girmenize engel değildir; Türkçe olarak da dua edebilirsiniz.
-
Oturmadan önce iki rekât kılmak (tahiyyetü'l-mescid)
Camiye giren kişinin oturmadan önce iki rekât namaz kılması sünnettir. Ebû Katâde'den (r.a.) rivayet edilen sahih hadiste şöyle buyrulur: "Biriniz mescide girdiğinde, iki rekât kılmadan oturmasın." (Buhârî 1167; Müslim 714)
Bu namaza tahiyyetü'l-mescid (mescidi selamlama namazı) denir. Cemaat namaza başlamışsa veya farza kalkılmak üzereyse bu namaz kılınmaz; doğrudan cemaate katılınır. Kılınacak farz veya sünnet namaz da tahiyyetü'l-mescid yerine geçer, ayrıca kılmak gerekmez.
-
Safta yer almak
Cemaatle namazda saflar önden başlayarak ve boşluk bırakmadan doldurulur. Ön safta yer varken arkada durulmaz. Enes b. Mâlik'ten (r.a.) rivayet edilen hadiste Peygamberimiz "Saflarınızı düzeltin; çünkü safların düzgün olması namazın tamamlanmasındandır" buyurmuştur (Buhârî 723).
Pratikte: omuzlar aynı hizada, ayaklar arasında büyük boşluk bırakmadan durulur. Yeni gelen biri yanınıza geçmek isterse hafifçe kayarak yer açmak edeptendir.
-
Cemaate sonradan yetişmek
Namaz başlamışken geldiyseniz — ki bu çok sık olur ve utanılacak bir durum değildir — tekbir alıp olduğunuz rekâttan cemaate katılırsınız. İmam selam verdikten sonra ayağa kalkıp kaçırdığınız rekâtları tek başınıza tamamlarsınız.
İmama rükûda yetişirseniz o rekâta yetişmiş sayılırsınız. İmam rükûdan doğrulduktan sonra katıldıysanız o rekâtı kaçırmışsınızdır ve sonradan kaza edersiniz.
Kaçırdığınız rekâtları tamamlarken paniğe kapılmayın; cemaat dağılırken sizin ayakta namaza devam etmeniz normaldir ve herkes bunu bilir.
-
Namazdan sonra
Farzın ardından varsa son sünnet kılınır, sonra tesbihat yapılır. Camiden çıkarken sol ayakla çıkılır ve şu dua okunur:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ
Okunuşu: "Allâhümme innî es'elüke min fadlik."
Anlamı: "Allah'ım! Senden lütfunu istiyorum." (Müslim, Salâtü'l-müsâfirîn 713)
Namaz sonrası okunan zikirler için: Namaz Sonrası Zikirler
Kısaca: Yapılır / Yapılmaz
✓ Yapılması güzel olan
- Abdestli ve temiz kıyafetle gitmek
- Sağ ayakla girip dua etmek
- Oturmadan önce iki rekât kılmak
- Ön saflardan başlayarak yer almak
- Telefonu sessize almak
- Yeni gelene yer açmak
- Hutbeyi sessizce dinlemek
- Çıkarken sol ayakla çıkıp dua etmek
✕ Kaçınılması gereken
- Soğan, sarımsak veya sigara kokusuyla gelmek
- Namaz kılanın önünden geçmek
- Camide alışveriş yapmak, ticaret konuşmak
- Yüksek sesle konuşmak, ayakkabıyla saf alanına girmek
- Hutbe okunurken konuşmak veya telefonla ilgilenmek
- Namaz kılanın hemen önünde durup fotoğraf çekmek
- Safta boşluk bırakmak
Neden namaz kılanın önünden geçilmez?
Bu, cami adabının en çok bilinmeyen ve en çok ihlal edilen maddesidir. Ebû Cüheym'den (r.a.) rivayet edilen hadiste Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: "Namaz kılanın önünden geçen kişi, bunun ne kadar büyük bir vebal olduğunu bilseydi, geçmektense kırk (süre) beklemeyi tercih ederdi." (Buhârî 510)
Pratikte: birinin secde edeceği alanın önünden geçmeyin; gerekiyorsa arkasından dolaşın. Sıkışık bir camide çıkış yolunuz kapanmışsa, namaz kılan kişinin sütre olarak kullandığı direk veya duvarın ötesinden geçmek uygundur.
Soğan ve sarımsak meselesi
Câbir b. Abdullah'tan (r.a.) rivayet edilen hadiste Peygamberimiz "Sarımsak veya soğan yiyen mescidimizden uzak dursun, evinde otursun" buyurmuştur (Buhârî 855; Müslim 564).
Buradaki ölçü, yiyeceğin kendisinin haram olması değil — bunlar helâldir — cemaati rahatsız eden kokudur. Aynı gerekçeyle sigara kokusu, terli iş kıyafeti veya keskin başka kokularla camiye gelmek de aynı kapsamda değerlendirilir.
Camide alışveriş ve kayıp eşya ilanı
Ebû Hüreyre'den (r.a.) rivayet edilen hadiste, camide alışveriş yapanın ve kayıp eşya ilanı verenin uyarılması istenir (Tirmizî 1321 — hasen garîb). Bunun sebebi, caminin ibadet ve zikir için ayrılmış bir mekân olması ve dünya işleriyle meşguliyetin bu amacı bozmasıdır.
Cemaatle Namazın Değeri
Abdullah b. Ömer'den (r.a.) rivayet edilen sahih hadiste Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: "Cemaatle kılınan namaz, tek başına kılınan namazdan yirmi yedi derece daha üstündür." (Buhârî 645; Müslim 650)
Bu, tek başına kılınan namazın eksik olduğu anlamına gelmez — o da geçerli ve makbuldür. Hadis, cemaatle kılmanın ek bir değer taşıdığını bildirir.
Camide Duyacağınız Terimler
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| Mihrap | İmamın durduğu, kıble yönünü gösteren duvardaki oyuk |
| Minber | Cuma ve bayram hutbelerinin okunduğu merdivenli kürsü |
| Kürsü | Vaaz verilen alçak oturmalı yer |
| Saf | Cemaatin yan yana dizildiği sıra |
| Sütre | Namaz kılanın önüne koyduğu, önünden geçilmesini engelleyen engel |
| Kâmet | Farza başlanmadan hemen önce okunan iç ezan |
| Müezzin mahfili | Müezzinin namaz sırasında durduğu yüksekçe yer |
| Şadırvan | Caminin avlusunda abdest alınan çeşmeli yapı |
| Tesbihat | Farz namazın ardından yapılan zikir |
| Mesbuk | İmama namaz başladıktan sonra yetişen kişi |
Daha fazla terim için: Terimler Sözlüğü
Camiye Çocukla Gitmek
Çocukların camiye getirilmesi, onların ibadeti öğrenmesi ve camiye alışması bakımından faydalıdır. Ölçü şudur: çocuk cemaati sürekli rahatsız edecek durumdaysa arka saflarda durmak, gerekirse namaz bitmeden dışarı çıkarmak uygun olur. Çocuğu camiye hiç getirmemek yerine, kısa süreli ve olumlu deneyimlerle alıştırmak daha isabetlidir.
Çocuklara yönelik içerikler: Çocuklar Dünyası
İlgili Sayfalar
Namaz · Resimli Namaz Eğitimi · Abdest · Cuma ve Bayram Namazı · Namaz Vakitleri